Στο 32ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών
Δύο επιστημονικές εισηγήσεις αναδεικνύουν τη σημασία της καινοτομίας, των στρατηγικών συνεργασιών και της διεύρυνσης του εκπαιδευτικού, ερευνητικού και κοινωνικού ρόλου των ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών.
Με δυναμική επιστημονική παρουσία και δύο εισηγήσεις που ανέδειξαν διαφορετικές αλλά συμπληρωματικές διαστάσεις του σύγχρονου ρόλου των ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών, συμμετείχε η Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Κύπρου στο 32ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών, το οποίο πραγματοποιήθηκε από τις 9 έως τις 11 Νοεμβρίου 2026, στη Θεσσαλονίκη.
Η συμμετοχή της Βιβλιοθήκης επικεντρώθηκε σε δύο σημαντικούς άξονες του σύγχρονου επιστημονικού και βιβλιοθηκονομικού διαλόγου: αφενός, στην αξιοποίηση ανοικτών τεχνολογικών υποδομών και την ανάπτυξη συνεργατικών μοντέλων διαχείρισης της πληροφορίας και, αφετέρου, στη διεύρυνση της θεσμικής αποστολής των ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών μέσα από την ενσωμάτωση καινοτόμων εκπαιδευτικών, ερευνητικών και κοινωνικών πρακτικών.
Οι δύο εισηγήσεις ανέδειξαν τη στρατηγική κατεύθυνση της Βιβλιοθήκης του Πανεπιστημίου Κύπρου προς ένα περισσότερο ανοικτό, συνεργατικό, συμπεριληπτικό και κοινωνικά προσανατολισμένο μοντέλο ακαδημαϊκής βιβλιοθήκης, το οποίο συνδέει την τεχνολογική εξέλιξη με την παραγωγή, τη διάχυση και την κοινωνική αξιοποίηση της επιστημονικής γνώσης.
Αξιοποίηση ανοικτών τεχνολογιών και ανάπτυξη συνεργατικών βιβλιοθηκονομικών υποδομών
Η Έφη Ζίκουλη και η Θεοδώρα Πέτρου παρουσίασαν την επιστημονική εισήγηση με τίτλο: «Το ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα Koha ως κοινή υποδομή συνεργαζόμενων βιβλιοθηκών: Η περίπτωση της Πρότυπης Αθλητικής Βιβλιοθήκης ΑΘΛΕΙΝ». Η εισήγηση επικεντρώθηκε στη συνεργασία της Βιβλιοθήκης του Πανεπιστημίου Κύπρου με την Πρότυπη Αθλητική Βιβλιοθήκη ΑΘΛΕΙΝ, αναδεικνύοντας τις δυνατότητες αξιοποίησης του ολοκληρωμένου πληροφοριακού συστήματος ανοικτού κώδικα Koha ως κοινής τεχνολογικής υποδομής για τη διαχείριση και ανάδειξη εξειδικευμένων βιβλιοθηκονομικών συλλογών.
Μέσα από την παρουσίαση της συγκεκριμένης συνεργασίας αναλύθηκαν οι δυνατότητες αποτελεσματικότερης οργάνωσης, καταλογογράφησης και διαχείρισης πληροφοριακών πόρων, καθώς και η προστιθέμενη αξία που προκύπτει από την ανταλλαγή τεχνογνωσίας, τη διαλειτουργικότητα και την κοινή αξιοποίηση τεχνολογικών υποδομών. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις προοπτικές επέκτασης του συνεργατικού αυτού μοντέλου σε περισσότερες βιβλιοθήκες, καθώς και στη δυνατότητα μελλοντικής διασύνδεσης των καταλόγων μέσω του Συλλογικού Καταλόγου Κυπριακών Βιβλιοθηκών «ΔΙΑΣ». Η εισήγηση ανέδειξε ότι η ανάπτυξη συνεργατικών σχημάτων και η αξιοποίηση ανοικτών τεχνολογιών μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στη βιωσιμότητα των βιβλιοθηκονομικών υπηρεσιών, στην αποτελεσματικότερη διαχείριση των διαθέσιμων πόρων και στη διεύρυνση της πρόσβασης στην πληροφορία και τη γνώση.
Συγγραφείς της επιστημονικής εργασίας: Ανδρέας Κ. Ανδρέου, Θεοδώρα Πέτρου, Ιωάννα Παπαχριστοδούλου και Έφη Ζίκουλη.
Η παιδική βιβλιοθήκη σε ακαδημαϊκό περιβάλλον: Μια καινοτόμος προσέγγιση της εκπαιδευτικής, ερευνητικής και κοινωνικής αποστολής του πανεπιστημίου
Η Νάσια Χαραλάμπους και η Στάλω Νικολάου παρουσίασαν την επιστημονική εισήγηση με τίτλο: «Παιδική Βιβλιοθήκη σε ακαδημαϊκό περιβάλλον: Διερευνώντας τον εκπαιδευτικό, ερευνητικό, κοινωνικό και πολιτιστικό της ρόλο. Η περίπτωση του Παιδικού Τμήματος της Βιβλιοθήκης του Πανεπιστημίου Κύπρου».
Η εισήγηση διερεύνησε μια σύγχρονη και καινοτόμο διάσταση της ακαδημαϊκής βιβλιοθήκης: τη θεσμική ενσωμάτωση της παιδικής βιβλιοθήκης στο πανεπιστημιακό περιβάλλον και τη συμβολή της στον επαναπροσδιορισμό και τη διεύρυνση της εκπαιδευτικής, ερευνητικής, κοινωνικής και πολιτιστικής αποστολής της ανώτατης εκπαίδευσης. Με θεωρητική αφετηρία τη διεθνή επιστημονική βιβλιογραφία για την πρώιμη παιδική ανάπτυξη, τον αναδυόμενο και οικογενειακό γραμματισμό, τη φιλαναγνωσία και τη διά βίου μάθηση, αναδείχθηκε η σημασία της δημιουργίας οργανωμένων, παιδαγωγικά κατάλληλων και επιστημονικά τεκμηριωμένων μαθησιακών περιβαλλόντων, τα οποία υποστηρίζουν ολιστικά τη γνωστική, γλωσσική, κοινωνικοσυναισθηματική και πολιτισμική ανάπτυξη του παιδιού από τα πρώτα χρόνια της ζωής.
Μέσα από τη μελέτη περίπτωσης του Παιδικού Τμήματος της Βιβλιοθήκης του Πανεπιστημίου Κύπρου, εξετάστηκε η συγκρότηση ενός πολυδιάστατου μοντέλου εκπαιδευτικής παρέμβασης, εφαρμοσμένης έρευνας, κοινωνικής διασύνδεσης και πολιτιστικής συμμετοχής, το οποίο υπερβαίνει τα παραδοσιακά όρια των υπηρεσιών μιας ακαδημαϊκής βιβλιοθήκης και διευρύνει τις ομάδες πληθυσμού στις οποίες απευθύνεται. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη δυνατότητα της παιδικής βιβλιοθήκης να λειτουργεί ως πεδίο σύνδεσης της επιστημονικής θεωρίας με την εκπαιδευτική πράξη, προσφέροντας ευκαιρίες για την ανάπτυξη και εφαρμογή καινοτόμων παιδαγωγικών προσεγγίσεων, την ενίσχυση του πρώτου και οικογενειακού γραμματισμού, την επιμόρφωση εκπαιδευτικών, την ενδυνάμωση γονέων και την καλλιέργεια θετικών στάσεων απέναντι στο βιβλίο και την ανάγνωση. Παράλληλα, αναδείχθηκε η θεσμική και επιστημονική σημασία της λειτουργίας ενός Παιδικού Τμήματος εντός ακαδημαϊκής βιβλιοθήκης ως μηχανισμού μεταφοράς, διάχυσης και κοινωνικής αξιοποίησης της παραγόμενης πανεπιστημιακής γνώσης, ενισχύοντας τη διασύνδεση του πανεπιστημίου με την οικογένεια, το σχολείο και την ευρύτερη κοινότητα.
Η εισήγηση υποστήριξε ότι η παιδική βιβλιοθήκη δεν αποτελεί απλώς επέκταση των παραδοσιακών βιβλιοθηκονομικών υπηρεσιών, αλλά ένα δυναμικό, διεπιστημονικό πεδίο στο οποίο συγκλίνουν η επιστήμη της πληροφόρησης, οι επιστήμες της αγωγής, η αναπτυξιακή ψυχολογία και οι πολιτισμικές σπουδές.Υπό αυτό το πρίσμα, το Παιδικό Τμήμα της Βιβλιοθήκης του Πανεπιστημίου Κύπρου παρουσιάστηκε ως μια καινοτόμος θεσμική πρακτική που αναδεικνύει νέες δυνατότητες για την κοινωνική αποστολή των ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση ενός πανεπιστημίου ανοικτού στην κοινωνία, με έμφαση στην ισότιμη πρόσβαση στη γνώση, την εκπαιδευτική συμπερίληψη και τη διά βίου μάθηση.
Ενίσχυση της επιστημονικής συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου
Στο πλαίσιο της συμμετοχής της Βιβλιοθήκης στο Συνέδριο, η Διευθύντρια της Βιβλιοθήκης του Πανεπιστημίου Κύπρου, Έλενα Διομήδη-Παρπούνα, εξέφρασε τις θερμές της ευχαριστίες προς τα μέλη του Συνδέσμου Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών (ΣΕΑΒ), αναγνωρίζοντας την πολύτιμη συμβολή τους στην ενδυνάμωση της επιστημονικής συνεργασίας, της ανταλλαγής τεχνογνωσίας και της ανάπτυξης κοινών πρωτοβουλιών μεταξύ των ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών Ελλάδας και Κύπρου.
Η διατήρηση και περαιτέρω ενίσχυση αυτών των συνεργασιών αποτελεί σημαντική προϋπόθεση για την ανάπτυξη καινοτόμων υπηρεσιών, την προώθηση της επιστημονικής εξωστρέφειας και τη διαμόρφωση κοινών στρατηγικών για την αντιμετώπιση των σύγχρονων προκλήσεων στον χώρο της πληροφόρησης, της εκπαίδευσης και της έρευνας.
Η ακαδημαϊκή βιβλιοθήκη του μέλλοντος: Από τη διαχείριση της γνώσης στη δημιουργία κοινωνικής αξίας
Η παρουσία της Βιβλιοθήκης του Πανεπιστημίου Κύπρου στο 32ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών επιβεβαίωσε τον ενεργό της ρόλο στον επιστημονικό διάλογο για την εξέλιξη των ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών και την αναζήτηση νέων προσεγγίσεων που ανταποκρίνονται στις διαρκώς μεταβαλλόμενες ανάγκες της ακαδημαϊκής κοινότητας και της κοινωνίας.
Επενδύοντας στην επιστημονική τεκμηρίωση, την τεχνολογική καινοτομία, τη διεπιστημονική συνεργασία και την εκπαιδευτική εξωστρέφεια, η Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Κύπρου ενισχύει τη συμβολή της στη διαμόρφωση ενός σύγχρονου, ανοικτού και κοινωνικά υπεύθυνου πανεπιστημίου. Η πραγματική αξία μιας ακαδημαϊκής βιβλιοθήκης δεν αποτυπώνεται μόνο στη γνώση που διαφυλάσσει και διαχειρίζεται, αλλά κυρίως στη γνώση που καθιστά προσβάσιμη, στις συνεργασίες που οικοδομεί, στις ευκαιρίες μάθησης που δημιουργεί και στον θετικό αντίκτυπο που επιφέρει στην κοινωνία.
Με σταθερό προσανατολισμό στην έρευνα, την καινοτομία και τη συνεργασία, η Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Κύπρου συνεχίζει να διευρύνει τους ορίζοντες της γνώσης, αναδεικνύοντας την ακαδημαϊκή βιβλιοθήκη ως έναν ζωντανό χώρο επιστημονικής δημιουργίας, εκπαιδευτικής ανάπτυξης και κοινωνικής προσφοράς.
